We brengen wat leven in de Romershovense brouwerij ...
De Pastorij
Uit de Romershovense geschiedenis: de grenspaal

Toespraak gehouden door dhr. Jos Croux bij de inhuldiging van de grenspaal in 1975.
Dames, Juffrouwen, mijne Heren,
Het gebeurt niet elke dag dat er aan het eind, of aan het begin van een dorp een plechtigheid wordt georganiseerd, en dan nog wel gepaard gaande met een onthulling. En nochtans is het precies dit einde of begin van ons dorp dat vandaag in de belangstelling staat.
Op dit punt bij de wegsplitsing Romershoven-Hoeselt-Diepenbeek, aan het Aanlofveld, bevond zich een arduinen grenssteen. Deze merkwaardige steen, hoogstwaarschijnlijk uit het midden van de 17de eeuw, was al enige jaren door onkunde of gemis aan waardering, zowel door “Jan met de pet” als door de overheid, vergeten.
Toen de H.G.S.G. haar licht opstak, kwamen de tongen los…
De geburen hadden deze steen nog best gekend: voor de stoeiende Romershovense dorpsrakkers was hij een speelkameraad: men sprong rond, over en op de steen.
De boer gebruikte hem al eens om zijn bemorste schup te kuisen of aan te slijpen.
Driehonderd jaar was hij de trouwe wachter voor de Aanlofpoel en luisterde iedere zomeravond naar het kikkerconcert..
Baron C. de Borman beschreef in 1874 twee grensstenen tussen Romershoven en Hoeselt: deze van de Dries en een andere boven in het dorp.
Hij verwittigde zijn confraters van het provinciaal comité voor monumenten.
De beschrijving en de localisatie van beide stenen verscheen klaar en duidelijk in het “Bulletin de la Société Scientifique et Littéraire du Limbourg”. Spijtig genoeg werd dit geschiedkundig tijdschrift noch te Hoeselt noch te Romershoven gelezen.
De grensstenen bleven nog wel een driekwart eeuw op hun plaats staan maar hadden blijkbaar hun functie van grenspaal of oriëntatiepunt verloren.
Toen kwam de tijd van de verbreding en de verharding der gemeentewegen en dan verdween de steen.
Nu evenwel werd bij benadering de juiste plaats aangewezen door de geburen, maar de andere limietsteen is nog zoek en het zal niet zo gemakkelijk zijn hem te recupereren.
Beide stenen dragen het wapenschild van Maximiliaan Henricus van Beieren, prinsbisschop van Luik, die regeerde tussen de jaren 1650 en 1688.
In de geschuinde vakken beitelde men de drie plaatsnamen: Hoeselt ten oosten en ten noorden; Romershoven aan de zuidzijde en Diepenbeek aan de westkant. Hierbij zijn in verkorte vormen nog de aanroepingen uitgekapt van St. Lambertus (STE. LBT.) en van Onze-Lieve-Vrouw (STA. MRA.)
Het betreft limietstenen van de gemeente Hoeselt, zoals er gelijkaardige stenen vermeld worden in de visitatie van wegen en grachten: stenen tussen Hoeselt en Beverst, Werm, Meerhem enz. Hierbij mag nog de zogeheten Witte Steen vermeld worden, die vóór 1561 al vermeld wordt en stond tussen Hoeselt en Rijkhoven. Deze laatste grensstenen zijn echter onherroepelijk verloren.
De Hoeseltse Geschiedkundige Studiegroep en de Doe-groep van Romershoven dankt al diegenen die meegeholpen hebben om deze stille getuige uit het verleden een waardige plaats te geven.


Maximiliaan van Beieren
Grenspaal
V.Z.W. De Dorpsraad Romershoven
Copyright © 2006 Hervé Tavernier · e-mail: herve.tavernier2@pandora.be